تابستان در اقلیمهای شرجی مثل حاشیه خلیج فارس، دریای عمان یا نوار ساحلی شمال، آزمونی جدی برای هر سازه پیشساخته است. ورقهای فلزی بدنه کانکس درست مثل یک هادی حرارتی عمل میکنند؛ گرما را به سرعت از آفتاب داغ جذب کرده و به فضای داخل پس میدهند. وقتی رطوبت بالای ۷۰ یا ۸۰ درصد هم به این گرما اضافه شود، فضای بسته اتاقک در عرض چند دقیقه شبیه یک سونای بخار خفقانآور میشود که نه تنها راندمان کاری افراد را از بین میبرد، بلکه به سیمکشیها و تجهیزات برقی هم آسیب میزند. خنک نگه داشتن کانکس در هوای گرم و شرجی تفاوت زیادی با مناطق کویری دارد و نیاز به چند راهکار فنی حسابشده دارد تا رطوبت و دمای محیط به طور همزمان مهار شوند.
چرا خنک نگه داشتن کانکس در هوای گرم و شرجی چالشبرانگیزتر از مناطق خشک است؟
در اقلیمهای گرم و خشک، مشکل اصلی فقط دمای بالای هواست که با ورود باد خنک یا استفاده از سیستمهای تبخیری ساده برطرف میشود. در مناطق ساحلی و رطوبتی، معضل بزرگتری به نام ظرفیت گرمایی رطوبت هوا وجود دارد. هوای مرطوب گرما را در مولکولهای آب معلق خود ذخیره میکند و این گرما به سختی از محیط بسته خارج میشود.
وقتی دیوارههای بیرونی کانکس زیر تابش مستقیم آفتاب داغ میشوند و دمای داخل با کولر کاهش پیدا میکند، پدیدهای به نام نقطه شبنم (Dew Point) اتفاق میافتد. رطوبت هوای داغ در تماس با سطوح سرد داخلی به قطرات آب تبدیل میشود که این امر باعث ایجاد بوی نم، آسیب به پوششهای دیواری PVC و زنگزدگی اسکلت فلزی خواهد شد. به همین دلیل، در این اقلیمها خنکسازی بدون رطوبتزدایی عملاً اتلاف کامل انرژی به شمار میآید.
ترفند اول: انتخاب سیستم سرمایشی مناسب؛ چرا کولر آبی ممنوع است؟
استفاده از کولر آبی در مناطق ساحلی بدترین تصمیم ممکن است، چون رطوبت محیط را به مرز اشباع میرساند و هوا را شرجیتر میکند. برای این اقلیمها فقط باید سراغ اسپلیتهای گازی با کمپرسور پیستونی یا اسکرول مخصوص مناطق حارهای (کمپرسور T3) بروید که در دمای بالای ۵۰ درجه هم افت بازدهی ندارند.
- ظرفیت سرمایشی را بر اساس متراژ دقیق کانکس بین ۱۸۰۰۰ تا ۳۰۰۰۰ بیتییو انتخاب کنید.
- از حالت رطوبتزدایی (Dry Mode) دستگاه برای جذب نم معلق در هوا استفاده کنید تا بدون مصرف برق بیش از حد، دمای احساسی فضا چند درجه خنکتر شود.
ترفند دوم: تقویت عایقبندی بدنه و جلوگیری از نفوذ رطوبت
بدنههای ورقی ساده بدون لایه عایق متراکم، تمام تابش خورشید را مستقیم به داخل هدایت میکنند. استانداردی که برای یک کیوسک ضدآب و مقاوم برای فضای باز تعریف میشود، دقیقاً روی همین موضوع تأکید دارد: استفاده از ساندویچپانل با تزریق فوم پلییورتان با دانسیته ۴۰ کیلوگرم بر مترمکعب و ضخامت حداقل ۵ تا ۱۰ سانتیمتر.
این ساختار مانع از تبادل حرارتی فلز با بیرون شده و جلوی تعریق دیوارهها را در مواجهه با هوای شرجی میگیرد.
ترفند سوم: اجرای سایهبان و ایجاد سقف دوم (Double Roof)
تابش مستقیم آفتاب به سقف فلزی، دمای پوسته خارجی را تا بالای ۶۵ درجه سانتیگراد میبرد. برای جلوگیری از این اثر گلخانهای، ایجاد سقف دوم یا نصب سایهبان برزنتی و فلزی با فاصله ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتری از سقف اصلی معجزه میکند. این فاصله هوایی باعث جریان آزاد باد (کوران طبیعی) میشود و حرارت آفتاب پیش از رسیدن به سازه تخلیه خواهد شد.
ترفند چهارم: مهار هوای مرطوب و تهویه مناسب
ورود هوای بیرون در روزهای بسیار شرجی باید کاملا کنترل شود. فنهای تخلیه معمولی بدون دریچه بازگشت، هوای مرطوب محیط را به داخل میکشند.
- فنهای مکنده باید به دمپرهای خودکار ضدرطوبت مجهز باشند تا هنگام خاموشی بسته شوند.
- واشرها و اتصالات درب و پنجرهها باید دورهای بررسی شوند، چرا که تجمع رطوبت مداوم پشت درزها منجر به زنگزدگی اسکلت میشود؛ اقدامی که توجه به آن در صورت مشکل و خرابی برای کیوسک یا کانکس از هزینههای سنگین پوسیدگی شاسی جلوگیری میکند.
ترفند پنجم: درزگیری بازشوها و استفاده از شیشههای دوجداره رفلکس
ترفند ششم: کاهش بار حرارتی داخلی تجهیزات
